Proviand voor een lange weg

Blog Erik van Merrienboer

De groeiende leegstandscijfers waren voor de provincie een paar jaar geleden aanleiding tot actie. Met vier Brabantse 'praktijken' en een breed kennisprogramma startte ze Samen Hart voor de Zaak. In zijn blog blikt gedeputeerde Erik van Merrienboer terug, én vooruit. Want het programma is dan wel afgerond, het werk is nog lang niet klaar.

Het mag de vastgoedbranche dan wel weer voor de wind gaan, de leegstandsproblematiek blijft in alle soorten vastgoed woekerend aanwezig. Het is dan ook zeer onterecht dat de aandacht voor leegstand wegebt, stelde het FD begin april. De nieuwste leegstandscijfers voor de Brabantse detailhandel bevestigen dat er ook in Brabant geen enkele reden tot achterover leunen is.

Een paar jaar geleden maakten we nieuwe detailhandelsafspraken met alle Brabantse regio’s. Onze gezamenlijke missie: per saldo geen winkelmeter erbij, inzet op compacte winkelgebieden en minder leegstand. Gemeenten gingen met de visie aan de slag. En als provincie trokken we samen met vier praktijken in Aalst, Boxtel, Loon op Zand en Oudenbosch en Werkplaats De Gruyter de stoute schoenen aan. Doel van het programma Samen Hart voor de Zaak: de praktijken helpen in hun aanpak om van hun langzaam verpauperende winkelgebieden weer vitale wijk-, dorps- en stadsharten te maken. Én de opgehaalde kennis vasthouden en delen in een breed kennisprogramma. Nu kijken we terug. Zijn we in Brabant tot dusver geslaagd in onze ambities?

Kanteling

We kunnen stellen dat de gezamenlijke inzet zich voorzichtig vertaalt in een kanteling: in de Brabantse binnensteden en dorpsharten werden vorig jaar 12.000 vierkante winkelmeters uit de markt genomen. Op de totale leegstand is dat nog niet veel, maar we zien wel dat heel veel Brabantse gemeenten aan de slag zijn met transformatie van aanloopstraten en zelfs van complete stadsdelen. Steeds vaker maken winkels plaats voor woningbouw, horeca of andere functies. Vooral in de middelgrote steden, waar de leegstand het grootst is en nog steeds toeneemt, is nog veel werk aan de ‘winkel’. Dat pakken we dan ook stevig op, door als provincie actief deel te nemen aan transformatieprocessen. Tot dusver gebeurt dat al in Oosterhout en Oss, maar ook in een grote stad als Breda zitten we aan de transformatietafel.


Er schijnt dus een pril zonnetje, maar er verschijnen ook grijze wolken aan de hemel. Want waar de binnensteden een overschot aan winkels omsmelten, zien we op plekken buiten het centrum juist nieuwe winkelmeters verschijnen. Soms ingegeven door goed onderbouwde en actuele keuzes. Maar we zien ook dat oude bestemmingsplannen – vaak in een verder verleden vastgesteld – nog volop ruimte bieden aan nieuwe winkelmeters. Winkelmeters waarvan je je kunt afvragen welk effect die elders in de eigen of de buurgemeente sorteren. Plannen die, zoals onze Retailadviescommissie terecht signaleert, op gespannen voet staan met de detailhandelsvisies.

Hobbels en gaten

Het programma Samen Hart voor de zaak is afgerond, maar het werk is nog lang niet klaar. Sterker nog: we zijn pas net begonnen! Bestuurders, ambtenaren, centrummanagers en anderen hebben hun rugzak gevuld met proviand: concrete en toepasbare kennis. En ook wij knopen de lessen van Samen Hart voor de Zaak goed in onze oren. Samen met de actuele leegstandscijfers geven deze namelijk alle aanleiding om het routeboekje - de regionale detailhandelsvisies – samen met de Brabantse regio’s de komende tijd te actualiseren. Waarbij de belangrijkste les wellicht is: noem het geen detailhandelsvisie meer, maar een visie op vitale centrumgebieden. Het perspectief voor een kloppend dorps- of stadshart ligt namelijk niet (alleen) bij retailers en de vastgoedeigenaren, maar juist bij de inwoners, lokale ondernemers en initiatiefnemers die er samen met de gemeente hun schouders onder willen zetten en hun binnenstad willen ‘terugveroveren’.

Kortom: de weg naar vitale Brabantse binnensteden zit de komende jaren nog vol hobbels en gaten, maar Samen Hart voor de Zaak heeft ‘m een klein beetje geplaveid!

Deel op social media