De gemeente als partner

Casus Oudenbosch:
blauwdruk voor gemeenten

Wat nou terugtredende overheid? In Samen Hart voor de Zaak is er een spilfunctie weggelegd voor de gemeente. Maar wel met de juiste insteek: als een betrouwbare, gelijkwaardige partner. In langslepende kwesties die leegstandsdossiers kunnen zijn, is het zaak om het vertrouwen te (her)winnen van de belanghebbenden. En dan is er veel mogelijk, zo blijkt.

John Vester is in het kader van Samen Hart voor de Zaak procesbegeleider: "Het proces in Oudenbosch lag al zeker tien jaar stil. We hebben flink ingezet op de input van de bewoners. Daarnaast waren onder meer de gemeente erbij betrokken, supermarkten, een projectontwikkelaar en woningbouwstichting. In de een-op-een-gesprekken durfden de partijen al heel veel te delen. Dan zie je dat er eigenlijk geen tegenstrijdige belangen zijn."

"Eenmaal in gesprek kwamen bewoners met allerlei opdrachten voor de gemeente. Ik heb ze duidelijk gemaakt dat die natuurlijk mag meedenken, maar dat het veel te belangrijk is om het enkel aan de gemeente over te laten. Ook dat leerproces moeten bewoners doormaken."

"In het laatste overleg hebben de deelnemers uitgesproken het niet eerder mee te hebben gemaakt dat partijen zo open en eerlijk naar elkaar durven te zijn. Daarmee werd een leegstandsvraagstuk een wijk-van-de-toekomst-vraagstuk. Het is heel gaaf als je zo de behoefte kunt invullen. Uiteindelijk werk je daarmee ook aan het voorkomen van leegstand."

Onpartijdig

"Als procesbegeleider ben je de katalysator om dingen op gang te houden. Medewerkers van de gemeente toonden zich heel betrokken, maar eenmaal terug achter hun bureau lag er weer ander werk te wachten. De andere kant van mijn rol is dat je onpartijdig bent. Dat je geen belang hebt, alleen dat het proces goed loopt. Daardoor durven mensen iets tegen je te zeggen."

"Soms moet je als gemeente eerst heel basale dingen doen. Bijvoorbeeld in overleg afvalbakken plaatsen of een bankje omdraaien, om zo het vertrouwen terug te winnen. Dat dit weg is, komt doordat mensen eerder een paar keer om medewerking is gevraagd, waarmee uiteindelijk niets werd gedaan. Neem de tijd om zaken op te bouwen, ook al duurt het proces daardoor langer."


"Gemeenten worstelen volop met burgerparticipatie. Ze blijven zelf bedenken wat goed is voor de burgers. Op hun beurt weten bewoners niet hoe ze daarmee om moeten gaan. Gemeenten moeten hun mindset echt 180 graden draaien door een betrouwbare, gelijkwaardige partner in een wijk te worden. Ga nou eens luisteren wat daar echt gebeurt en eraan meedoen. Ben er onderdeel van. Niet voor belanghebbenden gaan denken, maar ze erbij betrekken."


"In Oudenbosch hebben ze een heel goede, empathische wethouder die zich gemakkelijk tussen de mensen beweegt. Hij voert gesprekken met ze, soms alleen maar over de plek van een lantaarnpaal. Maar daarmee wordt het wel tastbaar. Dan krijgt zo iemand een ambassadeursfunctie."

Betrokkenheid

"Wat we beter hadden kunnen doen is te bekijken hoe je meer snelheid in het proces houdt en nóg beter kunt communiceren. Daardoor ontstaat betrokkenheid. Hoe zorg je ervoor dat je samen iets maakt waar je als wijk blij van wordt."

"Het mooie aan dit programma vind ik dat de oplossing op papier voor de hand ligt, maar de praktijk dynamischer is. Het gaat altijd over mensen. Dat betekent dat je tijdens het project ruimte moet krijgen om bij te kunnen sturen. Maar ook om van elkaar te blijven leren."

"Momenteel destilleren we een blauwdruk van hetgeen we in Oudenbosch hebben geleerd. Belangrijke componenten daarin zijn: een procesbegeleider zonder belang; een-op-een-gesprekken voor het achterhalen van belangen; de buurt erbij betrekken; niet gissen, maar vragen wat belanghebbenden bezighoudt; creativiteit. Centraal staat dat een gemeente zich als betrouwbare, gelijkwaardige partner moet opstellen."

Deel op social media