5. Naar kringlooplandbouw
langs twee sporen

Om kringlooplandbouw te realiseren werken de provincie en partners samen langs twee sporen:


● Sluiten van de kleine kringloop (boerenbedrijf en regionaal)

● Sluiten van de grote kringloop (nationaal en internationaal)


In onderstaande afbeelding zie je welke maatregelen horen bij elk van de twee sporen.
Op de volgende pagina’s van dit magazine worden per spoor de daarbij horende maatregelen belicht.


De kleine kringloop

Kringloopsluiting begint op het het boerenbedrijf zelf (de ‘kleine’ kringloop). Boeren kunnen verschillende maatregelen nemen. Door bijvoorbeeld te zorgen voor een vruchtbare bodem die voldoende vocht en voedingsstoffen vasthoudt, kunnen planten goed wortelen en de voedingsstoffen goed opnemen. Gewassen worden zo sterker en de gewasopbrengst neemt toe. Zo komen minder nutriënten in de bodem en het water terecht. Ook door de eigen mest optimaal te benutten kan de veehouder bijdragen aan het sluiten van de kringlopen en beperken van de verliezen. Er is dan ook minder kunstmest nodig. Dat heeft weer een positief effect voor het klimaat: want voor de productie van stikstofkunstmest is veel aardgas nodig. De kleine kringloop kan zich ook uitstrekken tot op regionale schaal, als veehouders, akkerbouwers of tuinders samenwerken om hun kringloop zoveel mogelijk te sluiten.

Mestbewerking op het veehouderijbedrijf zelf draagt bij aan kringloopsluiting doordat het producten oplevert die kunstmest vervangen en daardoor aan waarde winnen in de kleine (en grote) kringloop. Deze mestbewerking kan ook de ammoniakemissie en geuroverlast verminderen. Mestbewerking op het veehouderijbedrijf kan op veel verschillende manieren: in de stal door urine en vaste mest bij de bron te scheiden, door de mest direct af te voeren uit de stal, en door de mest te vergisten of te scheiden op eigen terrein. Gemeenten hebben een rol bij de vergunningverlening, en kunnen veehouders op weg helpen de mest op het eigen terrein te bewerken. Kringloopsluiting op het boerenbedrijf en in de regio wordt allereerst bevorderd langs een landelijke wettelijke lijn (de Meststoffenwet) en een bovenwettelijke lijn (Delta Aanpak Waterkwaliteit en Zoetwater). Die landelijke lijnen worden verder ondersteund vanuit de provinciale Verordening Ruimte, de Verordening Natuurbescherming en door ondersteuning van innovatieve stalsystemen. Op pagina 6 lichten we deze instrumenten toe.


De grote kringloop

Op bedrijven met een mestoverschot kan de kleine kringloop alleen worden gesloten als het overschot wordt afgevoerd en onderdeel wordt van een grotere kringloop, op nationaal en Noordwest Europees niveau. Slechts een deel van het overschot aan mest kan onbewerkt worden afgezet in de akker- en tuinbouw elders in Nederland. Om bij te dragen aan het sluiten van deze kringlopen kan het overschot aan mest uit Brabant ook duurzaam worden ingezet op akkerbouwbedrijven in Nederland, Noord-Frankrijk of West-Duitsland. Het bewerken van mest op industriële schaal is dan een cruciaal onderdeel van de aanpak om deze grote kringlopen te kunnen sluiten. De grote kringloop kan alleen op een verantwoorde manier worden gesloten als er via mestbewerking waarde wordt toegevoegd aan de mest. Dan zijn de volgende drie lijnen van belang: mestverwerking en -verwaarding, aanpak mestfraude en warme sanering varkenshouderij. Op pagina 7 lichten we deze instrumenten toe.

Deel op social media