Duurzame energie
Oss - Den Bosch

'De grote transitieopgaven waar we voor staan kunnen tot iets moois leiden"

Hoe realiseren we in de polders tussen Oss en Den Bosch een energielandschap van hoge kwaliteit, waarbij ruimte is voor grootschalig hernieuwbare energie en er zo veel mogelijk andere ontwikkelingen kunnen ‘meeliften’?

Energieneutraal of klimaatneutraal zijn in 2050: Dat zijn de ambities van de gemeenten Oss en Den Bosch. Ambities die niet zonder consequenties zijn, want hoe realiseer je dat? Daarom kijken deze gemeenten naar verschillende ontwikkelingsrichtingen voor duurzame energie in de Geffense, Lithse en Rosmalense polders. Een grootschalig en open agrarisch gebied waar het realiseren van hernieuwbare energie veel impact gaat hebben.


Vandaar ook de vraag: Hoe realiseren wij in de polders een energielandschap van hoge kwaliteit, waarbij ruimte is voor grootschalig hernieuwbare energie en er zo veel mogelijk andere ontwikkelingen kunnen ‘meeliften’?

“Energie uit de polder. In twee sessies hebben we de Rosmalense polder onder de loep genomen; hoe produceren we daar duurzame energie en maken we ook iets fraais van het gebied? Na een korte analyse is in twee groepjes de opgave benaderd. Mooi om te zien hoe de groepjes vanuit eenzelfde vraag verschillende perspectieven weten te produceren. Beide met inspirerende beelden die wie weet nog een plek gaan krijgen.”


Frank Duenk,

gemeente ‘s-Hertogenbosch, initiatiefnemer

'Ik heb er voor gekozen om duurzame energie in de polder aan te vliegen vanuit andere invalshoeken.

Want wanneer je puur uit gaat van benodigde windturbines en zon PV wordt het snel het volladen van de polder en vergeet je waar je eigenlijk heen wil met het gebied.

Daarom zijn we begonnen het gebied te bekijken vanuit de grote opgaven die voor ons liggen op gebied van de transitie naar een duurzame landbouw, het klimaatbestendig maken/houden van ons land, het verbeteren van de biodiversiteit en de verstedelijkingsopgave, gecombineerd met toegankelijkheid van het gebied. Hier kwamen schetsen uit met tal van kansen en wilde ideeën. Pas in het tweede uur hebben we deze mogelijke gewilde toekomstscenario’s voor de polder naast de energieopgave gelegd. Daar zijn toen twee plannen uitgekomen die een behoorlijke duurzame energieopbrengst combineren met een gewenste (integrale) ontwikkeling.

Ik ben gesterkt in het idee dat we de duurzame energieopgave kunnen benutten om een structuurverandering te forceren. Bedenk eerst waar je heen wil en gebruik de motor van de duurzame energie om die ontwikkeling te realiseren. Anders zal de komst van duurzame energie in een dergelijk gebied slechts benut worden om een huidige (deels ongewenste) situatie in stand te houden en zullen de gevoelens van verlies (van uitzicht, van open ruimte, van natuurwaarden, etc.) de overhand houden. Hoe goed de huidige consortia ook rekening willen houden met de omgeving."


Rienke Groot

Atelier Rijksbouwmeester, moderator

"De lagenbenadering geeft houvast om te inventariseren welke waarden er aanwezig zijn in het gebied: van nature aanwezige ‘systeem’-waarden (bijv. vruchtbare bodem, voldoende water), ecologisch waarden, maar ook cultuurhistorische en gebruikswaarden. Deze hebben geleid tot het bestaande landschap met daarbij behorende gebruiksfuncties. Het opwekken van duurzame energie roept de vraag op hoe je dit inpast in het landschap, of andersom; zou je het landschap ook kunnen aanpassen aan deze vraag en wat gebeurt er dan met de andere functies en het daarbij behorende landschap? Je hebt nooit te maken met een één-dimensionaal inpassingsvraagstuk. Het consequent doordenken van een aantal scenario’s (wat als hier alleen landbouw, of alleen energietransitie, of alleen cultuurhistorie, of alleen natuur..) kan helpen de ambitie scherper te maken en onvermoede oplossingen te vinden voor (combinaties van) functies.

En last but not least: werken op deze manier geeft ook heel veel energie. Betrek ook mensen buiten je reguliere netwerk of organisatie en er komen ideeën waar je zelf nooit aan gedacht zou hebben."


Nina ter Linde

gemeente Helmond, deelnemer

Deel op social media