De maatschappelijke risico’s van digitalisering

Digitalisering biedt zowel kansen als maatschappelijke risico's. Deze risico's wil de provincie minimaliseren.

In opdracht van de provincie voerde BrabantAdvies in 2017 een verkenning uit naar de maatschappelijke risico’s van digitalisering. Hieronder leest u wat de belangrijkste uitkomsten van die verkenning waren.

Maatschappelijke tweedeling

Een tweedeling van de maatschappij tussen mensen die wel en mensen die niet met digitale media kunnen omgaan, wordt regelmatig aangevoerd als risico van digitalisering. Vooral het hoge tempo van de digitalisering en de maatschappelijke trend om de zelfredzaamheid van burgers te stimuleren, zouden deze tweedeling versterken. Hoewel een tweedeling een belangrijk aandachtspunt is, doet zij volgens de verkenning van BrabantAdvies geen recht aan de werkelijkheid. Digitalisering biedt namelijk ook diverse kansen om kwetsbare mensen te laten participeren in de maatschappij. Burgers die niettemin dreigen te worden uitgesloten, moeten hulp en advies krijgen. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar burgers die weinig contact hebben met de overheid en/of burgers die niet afhankelijk willen zijn van of niet zichtbaar willen zijn via digitale kanalen.

Onderzoek

In 2017 heeft BrabantKennis breder onderzoek gedaan naar de tweedeling in Brabant. Lees hier het rapport Mind the Gap.

Experts over de vraag: wat zijn de risico's van digitalisering?

Criminaliteit

Door digitalisering kan het voor politie en justitie lastiger worden om ondermijnende criminele activiteiten - zoals hacken, het gebruik van versleutelde communicatie, betaling in ontraceerbare cryptovaluta en handel en criminele samenwerking via het darknet - op te sporen. Bovendien vormt het (internationale) cyberterrorisme een bedreiging. Daarbij kun je denken aan de veiligheid van nutsvoorzieningen en van burgers in het openbaar vervoer. Niet alleen op nationaal niveau is er veel aandacht voor de bestrijding van cyberterrorisme. Ook op regionaal niveau, zoals in Brabant, worden cyberteams daarvoor ingezet.

Schaarste aan digitaal talent

De snelle ontwikkelingen op het gebied van digitalisering kunnen leiden tot schaarste aan medewerkers met de benodigde digitale vaardigheden. Daardoor zouden werkgevers kunnen besluiten Brabant als vestigingslocatie te verlaten. Het risico bestaat dat bij het opleiden van digitaal talent het zwaartepunt op kwantiteit komt te liggen, en dat men de kwaliteit uit het oog verliest. Opleidingsinstellingen dienen hiermee rekening te houden. Maar ook werkgevers hebben een verantwoordelijkheid. Zij moeten bijvoorbeeld tijd en geld beschikbaar stellen voor opleiding en bijscholing van medewerkers. Niet of onvoldoende geschoolde medewerkers vertragen immers de adoptie door het bedrijf van technologische innovaties, en kunnen het succes van het bedrijf in de weg staan.

De snelle ontwikkelingen op het gebied van digitalisering kunnen leiden tot schaarste aan medewerkers met de benodigde digitale vaardigheden.

Wet- en regelgeving

Digitale ontwikkelingen, zoals zelfrijdende auto’s of de dataficering van het openbaar vervoer, maken aanpassing van wet- en regelgeving noodzakelijk. Bijvoorbeeld omdat de privacy van burgers in het geding is. Of om ontregeling door ondermijnende organisaties onmogelijk te maken. De provincie Noord-Brabant moet daarom een bijdrage leveren aan het creëren van juridische randvoorwaarden, waarbinnen digitale technologieën zich optimaal kunnen ontwikkelen.

Dialoog

Brabant gaat samen met haar kennispartners en het bedrijfsleven periodiek een maatschappelijke dialoog organiseren rondom digitaliseringsvraagstukken. We zullen onze inzet op het gebied van digitalisering in kaart brengen en daarover rapporteren, in samenwerking met onze kennispartners, zoals de Jheronimus Academy of Data Science (JADS).