Eerste resultaten
van de arrangeur

Geert van Boxtel is sinds april van dit jaar aan het werk als arrangeur. Zijn opdracht is vorm te geven aan de impuls voor vernieuwing en verbreding van de klassieke en hedendaagse symfonische muziekvoorziening.


Geert: “Sinds ik aan de slag ben, heb ik heel veel mooie dingen gezien. In Brabant gebeurt ontzettend veel, en het is geweldig om een bijdrage te mogen leveren aan het leggen van nieuwe verbindingen, aanjagen van nieuwe initiatieven en verder brengen van bestaande projecten. Verbinding is hier wel het sleutelwoord. Met de actualiteit, met locaties, tussen makers onderling en tussen soorten muziek”


Bijna alle projecten hebben een link met AMPA, het conservatorium. Geert: “Om een structurele en duurzame verandering tot stand te brengen, is het cruciaal om het muziekvakonderwijs te betrekken." Hieronder zetten we de eerste resultaten van de arrangeur op een rij.



1.
Dominique Vleeshouwers
Marching and Breakin’


Marching & Breakin’ is de titel van de voorstelling die slagwerker Dominique Vleeshouwers maakt met slagwerker Martin Grubinger, de dansers van The Ruggeds en de harmonie Sint Michaël uit Thorn. De première is op 9 november 2018 als openingsconcert van Tromp Percussion, het internationale slagwerkconcours in Eindhoven. Daarna is het de bedoeling dat het concert op andere plekken in de provincie te zien is en -naar alle waarschijnlijkheid- ook in Wenen wordt gepresenteerd!

Deze voorstelling slaat een natuurlijke brug tussen nieuw gecomponeerde muziek, slagwerkrepertoire, urban en de harmoniewereld. Deze verschillende elementen worden met elkaar verbonden door een sterke dramaturgie rond het concept ’straatmuziek', dat maakt het echt uniek. Bovendien is het puur theatraal ook interessant: slagwerk en dans zijn beiden heel fysiek, en visueel heel aansprekend. De combinatie is fascinerend.


Meer informatie op dominiquevleeshouwers.com


Percussion meets breakdance - TROMP Percussion @ Emoves 2018

Foto: Claudia Hansen

2.
Anthony Fiumara Stadscomponist Tilburg


Anthony Fiumara gaat tot en met december 2019 als stadscomponist gecomponeerde muziek zichtbaarder maken in Tilburg. Anthony werkt vanuit het Tilburgse De Link, het muziekpodium dat hem bijstaat in deze bijzondere, nieuwe rol. Wat normaal gesproken in concertzalen en theaters plaatsvindt, wordt nu binnenstebuiten gekeerd en over de stad uitgestrooid. Zo speelt het carillon van de Heikense kerk iedere maand muziek van de jongste componisten van AMPA, is er muziek te horen op een stadsfestival rondom bijzondere architectuur van Tilburg en spelen studenten van AMPA guerillaconcerten. Ook komt er een bijzonder muzikaal evenement in de LocHal, met een groot aantal musici.


Een stadscomponist kan heel dicht op de huid van een stad werken. Als er iets ontbreekt in de klassieke muziek, dan is het de zichtbaarheid en herkenbaarheid van de figuur van de componist. Klassieke muziek wordt over het algemeen geassocieerd met overleden componisten; op deze wijze wordt 'de componist’ een levende, herkenbare persoon in de stad. Dan komen stad en muziek zo dicht mogelijk bij elkaar en dat brengt de muzikale infrastructuur opnieuw tot leven. Er bestaat overigens al een componist des vaderlands, de – overigens ook Tilburgse – Mayke Nas.


Anthony, geboren en getogen in Tilburg, is bij uitstek geschikt om deze rol vorm te geven. Hij is sinds kort docent Compositie aan AMPA, waardoor hij ook een directe verbinding legt tussen de stad en het conservatorium. Hij heeft een heel welluidende en voor een groot publiek toegankelijke muzikale stijl, waarmee contact leggen met het grote publiek makkelijk is. Daarnaast heeft hij de voor componisten belangrijke eigenschap dat hij kan uitleggen wat hij doet én waarom hij dat doet.


Luister naar het werk van Anthony Fiumara op:





Kamerata Zuid I foto: Jostijn Ligtvoet

3.
Concertreeks middelgrote gemeenten


Een vernieuwende concertreeks voor middelgrote podia in middelgrote gemeenten in de regio die op dit moment in de maak is. Gedacht wordt o.a. aan Roosendaal, Oss en Oosterhout. Orkesten als Kamerata Zuid en het Euregio Jeugdorkest worden hier bij betrokken, waarbij ontmoeting met andere disciplines leiden tot nieuwe concertvormen. Zo zal Kamerata Zuid samen met Anneke van Giersbergen een aansprekend cross-overprogramma realiseren. De optredens zijn in het najaar van 2019 te zien en horen in verschillende Brabantse gemeenten.


In de middelgrote Brabantse steden staan prachtige zalen, er is echt publiek voor klassieke muziek, en het wordt toch weinig geprogrammeerd. Daar zijn verschillende redenen voor aan te wijzen: de profilering van het podium, de soms hoge uitkoopsommen van orkesten of het gevoel van de programmeur dat iets te risicovol is en te weinig publiek trekt. Ondertussen ervaren de aanbieders (orkesten, gezelschappen en/of individuele musici) dat ze hun concert te weinig kunnen spelen waardoor het te kostbaar wordt om nieuwe dingen te maken. Door goed samen te werken kunnen we voor relatief weinig geld deze concertreeks aanbieden, en daarmee hopen we programmeurs over de streep te trekken en hen te verleiden om toch klassieke muziek aan hun bezoekers aan te bieden. Zo brengen we aanbod en vraag bij elkaar.

Videoportret van dirigent Frank Adams van Kamerata Zuid


Kamerata Zuid en Anneke van Giersbergen tijdens de opening van Het Speelhuis in Helmond

4.
Klassiek op de Dommel


'Klassiek op de Dommel' is een evenement dat op 23 september van dit jaar voor het eerst werd gehouden in de Gemeente Boxtel. Helaas kon dat vanwege het noodweer niet op een ponton op het riviertje, maar op een overdekt podium.

De missie van ‘Klassiek op de Dommel’ is klassieke muziek onder de aandacht brengen van een breder publiek; ouderen en jongeren waarbij culturele diversiteit wordt nagestreefd en op verschillende manieren cross-overs worden gemaakt.

Cruciaal is dat het een lokaal initiatief is, van mensen die een lokaal en regionaal netwerk hebben van muziek en musici. Door het op een bijzondere plaats te programmeren (op de Dommel) is het voor iedereen toegankelijk, wat minder serieus en wat luchtiger. De onverwachte plek draagt daar aan bij.

De ambitie van de organisatie is om met dit evenement een inspirerend voorbeeld te realiseren voor andere gemeenten langs de Dommel. Interessant om te kijken of je vanuit een toeristische invalshoek een aantal Dommel-gemeenten kunt verbinden door middel van muziek. Daarmee verbreed je ook je doelen, het zou prachtig zijn als dat lukt. De eerste contacten zijn met diverse gemeenten al gelegd, om dit bij de volgende editie over twee jaar te realiseren.


Meer informatie op klassiekopdedommel.nl



5.
Eldorado


Eldorado is de titel van een voorstelling over de ontwrichting van het Brabantse platteland door (drugs)criminaliteit. Eldorado wordt gemaakt en gespeeld in Cuijk, Bernheze, Loon op Zand, Hilvarenbeek en Rucphen met lokale muziekverenigingen. Deze voorstelling wordt gemaakt in samenwerking met Het Zuidelijk Toneel, dat een soortgelijk project maakt maar dan in de 5 grote steden.

De bijdrage die dit project krijgt, gaat niet over de voorstelling zelf (die is pas in 2020) maar over een voortraject waarbij 5 jonge AMPA componisten een podcast maken over die 5 dorpen. Doordat we componisten koppelen aan een locatie, moeten ze daar echt verbinding mee maken, net als met de mensen die er leven en werken. Door deze werkwijze verbind je ze met het publiek, met de locatie én met de actualiteit en daarmee met een belangrijke maatschappelijke opgave. Op deze manier laat je jonge componisten ervaren dat een maatschappelijke context heel spannend en interessant kan zijn als aanleiding om muziek te maken. En tegelijkertijd hoop je hiermee publiek te bereiken dat misschien niet primair is geïnteresseerd in klassieke muziek, maar wel in de gebeurtenissen in hun eigen leefomgeving. De kennismaking van het publiek met klassieke muziek verloopt dan indirect. Zo snijdt het mes aan twee kanten.


Meer informatie op eldorado2020.nl


6.
Tilburg op Vleugels


Een festival rond de 65e verjaardag van de Tilburgse componist Jo Sporck die in het buitenland vaker wordt gespeeld dan in Nederland. Te horen en te zien op 29 september, 5, 7 en 14 oktober In Theaters Tilburg en andere locaties in de stad.

Tilburg op Vleugels zet zich om jongeren in contact te brengen met hoogwaardige klassieke muziek waarbij onder meer het Vlaamse orkest Casco Phil een concert verzorgt met Mozart en Sporck op het programma. Daarnaast is er een pianomarathon gepland met toppianisten Severin von Eckardstein, Ralph van Raat, Daan Vandewalle en Bobby Mitchell. Een karrentocht met jong muzikaal talent presenteert jeugdige pianisten in de Tilburgse openbare ruimte en op de beiaard van de Tilburgse Heikese Kerk zijn nieuwe stukken te horen.

Het is een ambitieus festival, dat verschillende invalshoeken biedt. En voor de eerste keer is er een meerdaags festival rond klassieke muziek in Tilburg. Fantastische pianisten met een wereldwijde reputatie zijn te horen in een programma samen met jonge pianisten en dan ook nog op ongebruikelijke locaties. Dat maakt Tilburg op Vleugels heel bijzonder.


Meer informatie op tilburgopvleugels.nl

Jelena Bazova (middenvoor) en leerlingen van haar pianoklas

7.
Paviljoen voor Ongehoorde Muziek


Het Paviljoen voor Ongehoorde Muziek is één van de plekken in Noord-Brabant waar de ontwikkeling van het makerschap -componisten en musici- centraal staat en waarbij dat nadrukkelijk gebeurt in organische samenhang en dialoog met het publiek. Het Paviljoen voor Ongehoorde Muziek is gestart in Eindhoven in 2017 op particulier initiatief van componist en muzikant Bart van Dongen. Sinds het ontstaan worden er kleinschalige concerten geprogrammeerd van veelal jonge musici. De ambitie is om het Paviljoen uit te bouwen tot een muzikale broedplaats voor talentontwikkeling.

Jonge makers die een brug willen slaan tussen opleiding en beroepspraktijk kunnen zich hier ten overstaan van een geïnteresseerd publiek presenteren. Dit Paviljoen heeft alles in zich om een heel belangrijke functie in de talentonwikkeling te verwerven. Bart is zich heel bewust van het belang van publiek voor jonge makers. Het is van belang dat zij zich niet alleen maar bezig houden met artistieke signatuur en ontwikkeling, maar dat zij zich ook bewust worden van de rol van het publiek. Dat faciliteert het Paviljoen op kleine schaal: publiek is in direct contact met de makers, en die krijgen daarmee feedback die op de lange termijn veel gaat opleveren voor de makers en de muzieksector.


Meer informatie op pomeindhoven.nl



Paviljoen voor Ongehoorde Muziek (foto: POM)

8.
Jacqueline Hamelink / Sounding Bodies Bachkliniek


Jacqueline Hamelink is celliste, theatermaker en de bedenker van de ‘Bachtherapie’. Met een knipoog naar de ‘Bachbloesemtherapie’, heeft Jacqueline een methode ontwikkeld waarmee ze met haar cello in één-op-één situaties mensen een uiterst intense muzikale ervaring laat ondergaan. De even tijdloze als abstracte muziek van Johann Sebastiaan Bach staat daarin centraal. Jacqueline laat haar ‘eenmenspubliek’ een keuze maken uit persoonlijke, emotionele waarden en op basis daarvan kiest zij een cellowerk van Bach dat zij voor deze persoon speelt. Het werk van Jacqueline maakt duidelijk hoe belangrijk akoestisch voortgebrachte klanken kunnen zijn voor het welzijn en welbevinden van mensen. Iedere muziekliefhebber weet dat muziek je diep kan raken, maar de retorische kracht van de muziek van Bach toont nog een bijzondere kwaliteit: het is muziek van een intense overtuigingskracht.

Jacqueline’s werk raakt mensen diep. Mede daarom is zij gekozen tot één van de drie gezichten van de campagne Brabant Cultuur. Haar werk staat voor de essentie van muziek: het ervaren van klank die in dezelfde ruimte wordt voortgebracht door een ander mens. De ervaring dat iemand speciaal voor jou en ook echt alléén voor jou speelt. Dat is heel belangrijk in deze getechnologiseerde tijd, waarin bijna alle muziek tot ons komt via streams, computer, telefoon. Hier mag je de cello zelf, de bron van de klank die speciaal voor jou wordt bespeeld, aanraken. Die ervaring is van onschatbare waarde en raakt aan de kern van het luisteren naar muziek.

De intensiteit van de ervaring die Jacqueline realiseert staat in scherp contrast met het publieksbereik van haar werk. Daarom is het prachtig dat zij haar bijzondere methode het komende jaar uitrolt. Jacqueline leidt speciaal daarvoor uitgekozen musici op tot volleerde ‘Bachtherapeuten’. Ze brengt ze bij elkaar in een ‘Bachkliniek’, die als voorstelling een plek vindt op festivals in Noord-Brabant én daarbuiten.


Meer informatie op soundingbodies.com

Jacqueline Hamelink geeft Bachtherapie tijdens TEDxAmsterdam


De Bachbehandeling



9.
iClassics &
Food in Veghel


De arrangeur is in gesprek om één van de iClassicsprojecten van philharmonie zuidnederland te verbinden met de food-sector in Veghel. Het gaat hier over een muziektheater-voorstelling over eten en overdaad, die in samenwerking met Toneelgroep Maastricht wordt gemaakt. Samen met het orkest worden de artistieke en organisatorische mogelijkheden hiervoor onderzocht.


De reeks iClassics is een project van de philharmonie waarmee het orkest muziek in een andere context presenteert. Als je werkt vanuit de actualiteit, op locatie, vanuit een thema of in combinatie met theatrale middelen, spreek je het publiek op een andere wijze aan. Én creëer je nieuwe mogelijkheden om ook ander publiek te interesseren voor klassieke muziek.

10.
Impact Centre Erasmus Rotterdam


Met het Impact Centre Erasmus in Rotterdam wordt een onderzoek voorbereid naar de impact van dit vernieuwing- en verbredingsprogramma. De insteek hierbij is dat dit onderzoek voorbeeldstellend is voor toekomstige manieren om effect en impact binnen de muzieksector te meten.

11.
Aart Strootman


Componist, gitarist, instrumentmaker en musicoloog Aart Strootman is één van de grootste talenten in de Nederlandse muziek op dit moment. Hij won vorig jaar de internationale Gaudeamusprijs voor compositie, speelt in vele ensembles en schreef het prestigieuze stuk ‘Darkness Rises’, dat hij samen met de philharmonie zuid speelde en heeft opgenomen.


Daarnaast ontwikkelt Strootman nieuwe instrumenten. Zo maakte hij een gitaar en een basgitaar met een zogenoemde ‘reine stemming’, speciaal om het werk van minimal music pionier Terry Riley te kunnen uitvoeren. Strootman is ervan overtuigd dat nieuwe muziekinstrumenten kunnen leiden tot nieuwsgierigheid en interesse in nieuwe muziek. Op dit moment is hij bezig met onderzoek naar nieuw instrumentarium dat geproduceerd kan worden met een 3D-printer. Dit innovatieve onderzoek doet hij samen met een keur aan nationale en internationale partners: slagwerkgroepen, podia, festivals maar ook het Tilburgse AMPA.


Met deze instrumenten en de muziek die Strootman ervoor schrijft is dit project een interessante technologische innovatie. Door de ontwerpen ‘open-source’ aan te bieden, kan iedereen aan de slag met de ontwikkelde prototypes die zijn ontwikkeld. Door simpelweg een bestand te versturen, kan aan de andere kant van de wereld een instrument worden uitgeprint. De mogelijkheden die dit biedt voor componisten, musici en muziekeducatie zijn enorm.


Het instrumentarium van Strootman is het komend jaar te zien en te horen op tal van Nederlandse en buitenlandse podia en festivals.


Meer informatie op aartstrootman.com  

Een videoportret van Aart Strootman (productie: Green Bag)


Een door Strootman ontwikkeld instrument: de Sub le Noir